Apostolos Andreas Manastırı restorasyonu iki aşamalı büyük bir proje olarak yürütülüyor; ilk faz 2016’da tamamlandı, ikinci faz ise 2026 Eylül’ünde bitirilmek üzere son aşamaya geldi. Restorasyon, Kıbrıs Kilisesi ve EVKAF’ın ortak finansmanı ile UNDP tarafından yönetiliyor ve adada iki toplumun birlikte fonladığı ilk kültür mirası projesi olarak barışın sembolü kabul ediliyor.
Restorasyonun Aşamaları
Faz A (2014–2016)
- Başlangıç: Eylül 2014’te başladı.
- Kapsam: Ana kilisenin ve bitişik yapıların yapısal ve mimari restorasyonu.
- Çalışmalar:
- Elektrik ve mekanik sistemlerin yenilenmesi.
- Kadınlar galerisi (gynaikonitis) genişletildi.
- Altar, ambon ve ikonostasis restore edildi.
- 58 ikon yenilendi.
- Kilisenin arkasına yeni bir revak eklendi.
- Tamamlanma: 30 Kasım 2016’da, Aziz Andreas Günü’nde açılış yapıldı.
Faz B (2016–2026)
- Kapsam:
- Ortaçağ kilisesi ve çevresinin restorasyonu.
- Kutsal çeşme alanı ve erişim yolları.
- 1919’da Theodoros Fotiadis tarafından tasarlanan kuzey kanadı.
- 1898 tarihli sekizgen su deposunun yeniden işlevlendirilmesi.
- Durum: Ağustos 2026 itibarıyla son aşamada; Eylül 2026’da tamamlanması bekleniyor.
Kültürel ve Siyasi Önemi
- İlk Ortak Proje: Kıbrıs Kilisesi ve EVKAF’ın birlikte fonladığı ilk kültür mirası projesi.
- Barış Sembolü: İki toplumun iş birliğiyle yürütülen restorasyon, Kıbrıs’ta siyasi çıkmazlara rağmen somut bir barış göstergesi.
- UNDP Katkısı: Proje, UNDP’nin “güven artırıcı” girişimlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Ziyaretçi Perspektifi
- Aktif Hac Mekânı: Müze değil; giriş ücreti yok, fiilen gündüz saatlerinde ziyaret edilebiliyor.
- Kurallar: Sessizlik, saygılı kıyafet ve kutsal çeşmeden su içme geleneği.
- Restorasyon Etkisi: Bazı bölümler hâlâ kapalı olabilir; görülen iskeleler bakım çalışmalarının işareti.
Öne Çıkan Noktalar
- İlk faz: 2016’da tamamlandı, kilise ve ikonlar restore edildi.
- İkinci faz: 2026 Eylül’de bitiyor; çeşme, ortaçağ kilisesi ve su deposu yenileniyor.
- Sembol: Kıbrıs’ta iki toplumun ortak kültürel mirası koruma çabalarının en güçlü örneği.
Apostolos Andreas Manastırı restorasyonu sonrası açılacak bölümler
Restorasyonun ikinci fazı (2016–2026) tamamlandığında ziyaretçilere yeni olarak şu alanlar açılacak:
- Ortaçağ Kilisesi: Ana yapının çevresindeki tarihi bölüm, yapısal güçlendirme ve mimari yenileme sonrası tekrar ziyarete açılacak.
- Kutsal Çeşme Alanı: Aziz Andreas’ın mucizevi su kaynağı olarak kabul edilen çeşme ve çevresi restore edilerek hacıların kullanımına sunulacak.
- 1919 Kuzey Kanadı: Theodoros Fotiadis tarafından tasarlanan ve uzun süredir kapalı olan bu bölüm, yeniden işlevlendirilerek ziyaretçilere açılacak.
Apostolos Andreas Manastırı restorasyonu sonrası açılacak bölümler
Restorasyonun ikinci fazı (2016–2026) tamamlandığında ziyaretçilere yeni olarak şu alanlar açılacak:
- Ortaçağ Kilisesi: Ana yapının çevresindeki tarihi bölüm, yapısal güçlendirme ve mimari yenileme sonrası tekrar ziyarete açılacak.
- Kutsal Çeşme Alanı: Aziz Andreas’ın mucizevi su kaynağı olarak kabul edilen çeşme ve çevresi restore edilerek hacıların kullanımına sunulacak.
- 1919 Kuzey Kanadı: Theodoros Fotiadis tarafından tasarlanan ve uzun süredir kapalı olan bu bölüm, yeniden işlevlendirilerek ziyaretçilere açılacak.
- 1898 Sekizgen Su Deposu: Tarihi su deposu restore edilip kültürel miras öğesi olarak görülebilecek hale getirilecek.
Ziyaretçilere Katkısı
- Daha geniş erişim: Önceden kapalı olan bölümler açılacağı için ziyaretçiler manastırın tüm tarihsel katmanlarını görebilecek.
- Kültürel deneyim: Su deposu ve çeşme alanı, hac geleneğini güçlendirecek.
- Mimari çeşitlilik: Ortaçağ yapısı ile 19. yüzyıl eklerinin birlikte görülebilmesi, manastırın tarihsel evrimini daha net ortaya koyacak.